İnternet, sağlıkla ilgili bilgi ararken de başvurduğumuz ilk kaynaklardan biri haline geldi. Bir kişi yeni başlayan bir şikâyetin ne anlama gelebileceğini merak ettiğinde, hangi bölüme başvurması gerektiğini öğrenmek istediğinde veya bir hekimin iletişim bilgilerine ulaşmaya çalıştığında çoğu zaman önce internete bakıyor.
Bu değişim, sağlık hizmeti sunan hekimlerin ve sağlık kuruluşlarının dijital ortamda nasıl yer aldığı konusunu da önemli hale getiriyor. Buradaki amaç yalnızca daha fazla kişiye ulaşmak değil. Hastanın karşısına çıkan bilgilerin doğru, güncel, anlaşılır ve mesleki sınırlar içinde olması da en az görünürlük kadar önemli.
Çevrimiçi görünürlük bu açıdan, bir hekimin veya sağlık kuruluşunun internet üzerinde kolayca bulunabilmesi ve hakkında temel, güvenilir bilgilere ulaşılabilmesi olarak düşünülebilir.
Hastalar sağlık araştırmasına nereden başlıyor?
Sağlıkla ilgili internet aramalarının hepsi aynı amaca hizmet etmiyor. Kimi zaman kişi yalnızca bir belirti hakkında genel bilgi edinmek isterken, kimi zaman doğrudan bir hekime veya sağlık kuruluşuna ulaşmaya çalışıyor.
Örneğin;
- “Baş ağrısı ne zaman önemlidir?”
- “Diz ağrısı için hangi bölüme gidilir?”
- “Antalya dermatoloji uzmanı”
- “Çocuk alerji doktoru”
- “Bir doktorun muayene adresi ve çalışma saatleri”
gibi aramalar birbirinden farklı ihtiyaçları gösteriyor.
Bu nedenle sağlık alanındaki dijital görünürlüğü yalnızca “arama motorunda üst sıralarda çıkmak” şeklinde değerlendirmek yeterli değil. Hastanın hangi bilgiye ihtiyaç duyduğunu anlamak ve bu ihtiyaca karşılık verecek nitelikte içerik ve bilgiler sunmak daha anlamlı bir yaklaşım.
Sağlık aramalarında birkaç farklı ihtiyaç öne çıkıyor
İnternette yapılan sağlık aramalarını kabaca birkaç grupta değerlendirmek mümkün.
Önce sağlık sorununu anlamaya çalışanlar
Kişi yaşadığı belirtiyi araştırabilir. Örneğin mide ağrısı, baş dönmesi, ciltte oluşan bir değişiklik veya uzun süren öksürük hakkında bilgi arayabilir.
Bu tür aramalar kişinin kendi kendine tanı koyması anlamına gelmez. Ancak yaşadığı durum hakkında temel bilgi edinmesine ve gerektiğinde sağlık kuruluşuna başvurma konusunda farkındalık kazanmasına yardımcı olabilir.
Hangi uzmana başvuracağını araştıranlar
Bazı kişiler yaşadığı şikâyetin hangi tıbbi uzmanlık alanıyla ilgili olduğunu bilmeyebilir.
“Bel ağrısı için hangi doktora gidilir?” veya “Çocuklarda tekrarlayan karın ağrısına hangi bölüm bakar?” gibi aramalar bu ihtiyacı gösterir.
Hekimlerin uzmanlık alanlarının ve ilgilendikleri sağlık sorunlarının internette açık ve anlaşılır biçimde belirtilmesi, kişinin doğru sağlık hizmetine ulaşmasını kolaylaştırabilir.
Belirli bir tedavi veya işlem hakkında bilgi arayanlar
Bir başka arama grubu ise tanısı konulmuş veya belirli bir sağlık sorunu nedeniyle tedavi seçeneklerini araştıran kişilerden oluşur.
Bu noktada internet üzerindeki bilgilerin özellikle dikkatli değerlendirilmesi gerekir. Bir tedavinin herkes için uygun olup olmadığı, internet üzerindeki genel bilgilerle belirlenemez. Tedavi kararı kişinin muayenesi, sağlık geçmişi ve gerekli değerlendirmeler sonrasında hekim tarafından verilmelidir.
Doğrudan hekimi veya sağlık kuruluşunu arayanlar
Bazen kişi zaten hangi hekime başvurmak istediğini biliyordur ve yalnızca iletişim bilgilerini, adresini, çalışma saatlerini veya randevu seçeneklerini araştırır.
Bu nedenle dijital bir profilde bulunan telefon numarası, adres, uzmanlık alanı ve çalışma bilgileri gibi temel bilgilerin güncel olması oldukça önemlidir.
Çevrimiçi görünürlük sadece sosyal medya demek değildir
Dijital görünürlük denildiğinde akla çoğu zaman sosyal medya geliyor. Oysa bir hekimin internet üzerindeki varlığı bundan çok daha geniştir.
Bir hekimin;
- Kişisel veya kurumsal internet sitesi,
- Doktor rehberlerindeki mesleki profili,
- Sağlık konusunda hazırladığı bilgilendirici içerikler,
- Arama motorlarında yer alan mesleki bilgileri,
- Uygun dijital platformlardaki iletişim ve çalışma bilgileri
birlikte değerlendirilebilir.
Dolayısıyla sosyal medyada aktif olmayan bir hekimin internette güçlü bir dijital varlığı olabilir. Aynı şekilde çok sayıda sosyal medya paylaşımı yapmak da tek başına iyi bir çevrimiçi görünürlük anlamına gelmez.
Önemli olan hastanın ihtiyaç duyduğu anda hekime veya sağlık kuruluşuna ilişkin doğru ve güvenilir bilgiye ulaşabilmesidir.
Arama motorlarında görünür olmak neden önemli?
Hastalar bir sağlık hizmeti ararken çoğu zaman belirli ifadeler kullanıyor. Bunlar bazen uzmanlık alanıyla, bazen şehir veya ilçe adıyla, bazen de belirli bir sağlık sorunuyla birlikte aranabiliyor.
Örneğin “Antalya göz hastalıkları uzmanı” şeklinde yapılan bir arama, kişinin belirli bir şehirde belirli bir uzmanlık alanına ulaşmak istediğini gösterir.
Ancak burada amaç, içerikleri yapay biçimde belirli kelimelerle doldurmak olmamalıdır. Sağlık alanındaki içeriklerin öncelikle hastanın gerçekten merak ettiği sorulara yanıt vermesi gerekir.
Bir hekimin uzmanlık alanını açıkça anlatan, hastaların sık sorduğu soruları anlaşılır biçimde yanıtlayan ve temel bilgileri güncel tutan bir dijital profil, hem kullanıcı açısından hem de arama motorlarının içeriği anlaması açısından daha değerlidir.
Çok görünür olmak her zaman daha iyi midir?
Sağlık alanında bu soruya temkinli yaklaşmak gerekir.
Bir hekimin internet üzerinde çok fazla görünmesi, onun tıbbi açıdan diğer hekimlerden daha başarılı veya daha iyi olduğu anlamına gelmez. Arama sonuçlarında üst sıralarda yer almak da tıbbi yeterliliğin bir göstergesi değildir.
Hastaların hekim seçerken yalnızca internet görünürlüğüne, yorum sayısına veya sosyal medya takipçilerine bakması doğru olmaz. Uzmanlık alanı, mesleki geçmiş, sağlık ihtiyacıyla hekimin çalışma alanının uyumu ve güvenilir bilgi kaynakları birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle sağlık alanında dijital görünürlüğün hedefi “ne pahasına olursa olsun daha fazla görünmek” değil, doğru hastanın doğru bilgiye ulaşmasını kolaylaştırmak olmalıdır.
İnternette verilen sağlık bilgilerinin sorumluluğu
Sağlık içerikleri diğer birçok internet içeriğinden farklıdır. Yanlış veya eksik bir bilgi, kişinin sağlık davranışını doğrudan etkileyebilir.
Bu nedenle bir hekim tarafından hazırlanan veya hekimin adıyla yayımlanan içeriklerde tıbbi doğruluk kadar anlatım biçimi de önemlidir.
Hastayı gereksiz yere korkutan, kesin sonuçlar vaat eden, kişiye özel değerlendirme yapılmadan tedavi öneren veya bilimsel olmayan uygulamaları güvenilir bir tedavi seçeneği gibi gösteren içerikler sağlık iletişimi açısından sorun yaratabilir.
Buna karşılık hastalıkların genel özelliklerini, belirtilerin ne zaman değerlendirilmesi gerektiğini, tanı ve tedavi süreçlerinin genel çerçevesini anlatan anlaşılır içerikler hastanın sağlık okuryazarlığına katkıda bulunabilir.
Dijital bilgiler güncel tutulmalı
İnternette bir kez oluşturulan profilin yıllarca aynı şekilde bırakılması da sık karşılaşılan bir sorundur.
Hekimin çalışma adresi değişebilir, hasta kabul ettiği günler farklılaşabilir, iletişim bilgileri güncellenebilir veya mesleki bilgilerinde değişiklik olabilir.
Hastanın internette gördüğü bir bilgi nedeniyle yanlış adrese gitmesi veya artık kullanılmayan bir telefon numarasını araması, dijital görünürlüğün amacının tam tersine hizmet eder.
Bu nedenle çevrimiçi görünürlük yalnızca ilk kez profil oluşturmakla tamamlanan bir çalışma değildir. Bilgilerin düzenli olarak kontrol edilmesi ve güncel tutulması gerekir.
Antalya’da sağlık hizmeti arayanlar için dijital görünürlük
Yerel aramalar sağlık alanında ayrıca önem taşıyor. Hasta çoğu zaman yalnızca belirli bir uzmanlık alanını değil, yaşadığı veya hizmet almak istediği bölgeyi de aramasına dahil ediyor.
“Antalya kadın doğum uzmanı”, “Antalya çocuk doktoru” veya belirli bir ilçe ile birlikte yapılan benzer aramalar, kişinin sağlık hizmetini bulunduğu yere yakın şekilde aradığını gösteriyor.
Bu nedenle Antalya’da hizmet veren bir hekimin dijital bilgilerinde çalışma yeri, uzmanlık alanı ve iletişim bilgilerinin açık biçimde yer alması hastaların aradıkları hizmete ulaşmasını kolaylaştırabilir.
Burada da temel ölçüt, yalnızca arama sonuçlarında görünmek değildir. Hastanın karşısına çıkan bilginin doğru olması ve gerçek sağlık hizmetine ulaşmasını kolaylaştırmasıdır.
Hekimler için dijital görünürlük nasıl ele alınmalı?
Sağlık alanında internet kullanımının yaygınlaşması, hekimler için dijital dünyayı tamamen göz ardı etmeyi giderek daha zor hale getiriyor. Ancak internette yer almak, her platformda bulunmayı veya sürekli paylaşım yapmayı gerektirmiyor.
Daha sağlıklı bir yaklaşım; hekimin uzmanlık alanını ve mesleki bilgilerini doğru şekilde yansıtan, hastaların temel sorularına yardımcı olan, iletişim bilgilerini güncel tutan ve mesleki sınırları gözeten bir dijital varlık oluşturmaktır.
Bunun yanında sağlık alanındaki tanıtım ve bilgilendirme kurallarının, hasta mahremiyetinin ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin yükümlülüklerin de dikkate alınması gerekir.
Çünkü sağlık iletişiminde önemli olan yalnızca hastanın sizi internette bulması değildir. Sizi bulduğunda karşılaştığı bilginin doğru, güvenilir ve sorumlu bir sağlık iletişiminin parçası olmasıdır.
